چرا دفن در مکان‌های مقدس پسندیده است؟
چرا دفن در مکان‌های مقدس پسندیده است؟

در آموزه‌های اسلامی به تفاوت در جایگاه دفن و برتری بعضی جایگاه‌ها بر برخی دیگر تأکید شده است.

برخی از ما به دلیل علاقه به امامان معصوم (ع) و عده‌ای به دلیل برخورداری از ثواب و بهره مندی از اثرات نزدیکی به ایشان تمایل داریم که پس از مرگ در جوار آستان این بزرگان به خاک سپرده شویم. این درخواستی ست که ممکن است وصیتش برای همه ما مقدور نباشد و از این بابت خود را محروم از نعمتی عظیم بدانیم. در ادامه به این پرسش و پرسش‌های دیگری که در این خصوص می‌توانید در ذهن داشته باشید، پاسخ داده ایم:


بیشتربخوانید

  • چه غفلت و بی اعتنایی هایی قساوت قلب می آورد؟

تأثیر مثبت دفن در کنار قبور اولیای الهی چیست؟

آموزه‌های اسلامی، تفاوت در جایگاه دفن و برتری برخی جایگاه‌ها را بر برخی دیگر تأیید می‌کند که به چند نمونه آن اشاره می‌کنیم:

۱. دفن انسان‌ها حتی برخی گناهکاران در کنار مکه می‌تواند موجب امنیت آن‌ها در روز قیامت باشد. (برقی، ابو جعفر احمد بن محمد بن خالد، المحاسن، ج ۱، ص ۷۲)

۲. امام صادق (ع) می‌فرماید: پروردگار به حضرت موسی (ع) وحی فرمود که استخوان‌های حضرت یوسف (ع) را از رود نیل بیرون آورد. حضرت موسی (ع) بعد از عمل به این دستور، پیکر ایشان را به شام برده و در آن جا دفن کرد و به همین جهت اهل کتاب (یهودیان و مسیحیان)، پیکر مردگان خویش را به شام برده و در آن جا دفن می‌کنند. (صدوق، محمد بن علی بن حسین بن بابویه القمی، علل الشرائع، ج ۱، ص ۲۹۶)

۳. امام حسن مجتبی (ع) به برادرشان امام حسین (ع) سفارش کردند که در صورت امکان، ایشان را در کنار قبر پیامبر خدا (ص) به خاک بسپارند. [کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۳۰۰، ح ۱]همه از این تاثیر به یک میزان بهره می‌برند؟

درست است که دفن در جوار بارگاه ملکوتی امامان و همچنین در مکان‌های خاص دارای اتراث مثبتی برای فرد در گذشته دارد، اما باید توجه داشت که انجام این عمل به معنی رهایی از حساب و کتاب یا آمرزش کامل متوفی نیست. در این خصوص می‌توان به روایتی از رسول خدا (ص) توجه کرد که چنین نقل شده است: پیامبر خدا (ص) با حالتی عزادار در تشییع جنازه یکی از بهترین یاران خود حاضر شده و او را با دستان خود به خاک سپرده، ساختن قبر او را بر عهده گرفت.

مادر سعد با مشاهده این وضعیت، خطاب به فرزندش گفت که بهشت گوارای وجودت باد!، اما پیامبر (ص) رو به او کرده و فرمود: در کاری که مربوط به خداوند است با قاطعیت سخن مگو. هم اکنون سعد، دچار فشار قبر شده است. بعد از آن که مردم از قبرستان برگشتند، گروهی از پیامبر (ص) پرسیدند: شما نسبت به جنازه سعد احترام فراوانی کرده و در طول تشییع او رفتاری بی سابقه انجام دادید و …، اما سپس فرمودید که سعد دچار فشار قبر شد؟ ایشان در پاسخ فرمود: آری! سعد دچار فشار قبر گردید؛ زیرا برخی از رفتار‌های او با خانواده اش چندان مناسب نبود. (طوسی، ابو جعفر محمد بن حسن، الأمالی ج ۱، ص ۴۲۷)

همچنین بخوانید:  تنهایی پر هیاهو

به گفته کارشناسان اگر چنین رفتاری از پیامبر (ص) در زمان زندگی مبارکشان نتواند کیفر را به صورت کامل از انسانی با ایمان منتفی کند، نتیجه خواهیم گرفت که دفن در کنار او و فرزندانش گرچه بسیار مفید است، اما به تنهایی کافی نیست.

آن‌ها که به این نعمت دسترسی ندارند، چه کنند؟

به گفته کارشناسان خداوند برای موقعیت‌های معنوی که برخی توان رسیدن به آن را ندارند، جایگزین‌های مناسبی نیز مشخص کرده است که نمونه‌های زیر از آن جمله است:

۱. روایت شده است که عده‌ای از زنان خدمت رسول خدا (ص) رسیده و عرضه داشتند:‌ای پیامبر خدا! پاداش جهاد در راه خدا را ویژه مردان است. ما چه کنیم که بتوانیم به چنین پاداشی برسیم؟ ایشان در پاسخ فرمودند: تلاشی که شما در خانه انجام می‌دهید، پاداشی برابر پاداش جنگ جویان راه خدا را برایتان به ارمغان می‌آورد. (نیشابوری، فتال، روضه الواعظین و بصیره المتعظین، ج ۲، ص ۳۷۶)

۲. گروهی از نیازمندان خدمت رسول خدا (ص) رسیده و پرسیدند: ما توان مالی نداریم که بتوانیم انفاق کنیم یا حج و عمره به جای آوریم. بر این اساس، بهشت مخصوص ثروتمندان خواهد شد. حضرت در پاسخ فرمودند: آن که از شما به خاطر خدا، وضعیت نسخت و دشوار خود را تحمل کرده و صبر کند. به مقاماتی خواهد رسید که ثروت‌مندان از آن محروم اند. (مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج ۶۹، ص ۴۸)

گفتنی است، اگر فردی علی رغم میل باطنی به دفن خود در کنار این پیشوایان، به دلیل عدم تمکن مالی و یا هر دلیل دیگر، چون قرار ندادن دیگران در زحمت (که موضوع پرسشتان بود) نتوانسته به این هدف خویش دست یابد، خداوند به یقین پاداش نیت پاک او را فراموش نخواهد کرد.

منبع: قدس آنلاین